System EUREKA ułatwi dostęp do informacji podatkowej i celnej

Jak skorzystać z systemu EUREKA

Wyszukiwarka systemu EUREKA znajduje się na podatki.gov.pl. Aby z niej skorzystać nie trzeba zakładać konta, posiadać loginu ani hasła.

Co znajdziesz w systemie EUREKA

Do systemu EUREKA zostały przeniesione m. in.: interpretacje indywidualne i ogólne, wiążące informacje akcyzowe i stawkowe, objaśnienia podatkowe i broszury informacyjne.

Wcześniej znajdowały się one m.in. w Systemie Informacji Podatkowej (SIP) oraz wyszukiwarce wiążących informacji akcyzowych (WIA) i stawkowych (WIS).

Wyszukiwarka systemu EUREKA umożliwia odnalezienie informacji po:

Wybraną informację możesz zapisać, wydrukować (w całości lub w części), dodać do ulubionych lub wyświetlić jej szczegóły (metadane i załączniki).

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Po wyświetleniu treści informacji możesz polecić wyszukaną informację. Link do niej zostanie wysłany na podany adres e-mail. Aby to zrobić, użyj przycisku „Poleć informację”, który znajduje się pod informacją.

Na stronie głównej znajdziesz też komunikaty dotyczące m. in. funkcjonowania systemu EUREKA i publikacji nowych lub zmodyfikowanych informacji skarbowych.

Każdy użytkownik może również zapisać się do newslettera i otrzymywać najważniejsze i najciekawsze informacje na swoją skrzynkę e-mail.

Korzyści dla klientów KAS

Wciąż masz wątpliwości? Zapytaj eksperta. Sprawdź

Źródło: Ministerstwo Finansów

Jak od 1 stycznia 2022 r. ustalać, czy pracownik ma zapewnioną minimalną płacę

W 2022 r. pracownik na pełnym etacie powinien zarabiać co najmniej 3010 zł brutto (o 210 zł więcej niż w 2021 r.), a niepełnoetatowy – nie mniej niż proporcjonalną część tej stawki, obliczoną adekwatnie do liczby godzin do przepracowania w danym miesiącu. Przykładowo minimalna płaca dla pracownika zatrudnionego na:

1) ½ etatu w styczniu 2022 r. wyniesie 1504,80 zł (3010 zł : 152 godz. = 19,80 zł x 76 godz.), a w lipcu – 1505,28 zł (3010 zł : 168 godz. = 17,92 zł x 84 godz.),

2) ¾ etatu w lutym 2022 r. to 2257,20 zł (3010 zł : 160 godz. = 18,81 zł x 120 godz.), a w lipcu – 2257,92 zł (3010 zł : 168 godz. = 17,92 zł x 126 godz.).

Łatwe obliczenia dzięki kalkulatorom w Legalis Księgowość Kadry Biznes. Nie posiadasz dostępu? Sprawdź

Wzrost minimum ustawowego nie oznacza podwyżki wynagrodzenia zasadniczego każdego zatrudnionego na podstawie stosunku pracy. Nie tylko ono wchodzi bowiem w skład minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy zarobkach wieloskładnikowych podwyżka może nie być potrzebna, ale to zależy od rodzaju i wysokości tych składników.

Co uwzględniać, co pomijać
Ustalając, czy pracownik ma zagwarantowane minimum ustawowe, pracodawca powinien zsumować przysługujące mu składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, które zostały zaliczone do wynagrodzeń osobowych przez Główny Urząd Statystyczny. Musi jednak pominąć niektóre z nich – patrz tabela. Lista wyłączeń od 2020 r. zawiera dodatek za staż pracy, przez który – na gruncie regulacji o płacy minimalnej – należy rozumieć dodatek do wynagrodzenia przysługujący pracownikowi z tytułu osiągnięcia ustalonego okresu zatrudnienia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, układzie zbiorowym pracy, innym opartym na ustawie porozumieniu zbiorowym, regulaminie wynagradzania, statucie określającym prawa i obowiązki stron stosunku pracy, umowie o pracę lub spółdzielczej umowie o pracę. Ta definicja była konieczna, ponieważ w przepisach są stosowane różne nazwy dla takiego dodatku (np. za wieloletnią pracę, za długoletnią pracę, za wysługę lat) oraz obowiązują różne zasady jego przyznawania i wypłacania.

Przykład
Na wynagrodzenie pracownika składa się: 2600 zł wynagrodzenia zasadniczego, miesięczna premia regulaminowa w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego (260 zł), kwartalna nagroda uznaniowa przyznawana w wysokości do 10% wynagrodzenia (maksymalnie 260 zł). Oznacza to, że za miesiąc pracy pracownikowi przysługuje 2860 zł, a w miesiącu następującym po każdym kwartale (kwiecień, lipiec, październik i styczeń) – może to być 3120 zł, jeśli zostanie przyznana nagroda w najwyższym wymiarze. Żeby osiągnąć poziom minimum ustawowego od 1.1.2022 r., pracodawca musi podwyższyć płacę zasadniczą do np. 2800 zł, bo łącznie z premią regulaminową będzie wynosić 3080 zł (70 zł powyżej minimum ustawowego).
Więcej treści kadrowych po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź
Przykład
Wynagrodzenie pracownika samorządowego, zatrudnionego na cały etat, to 2800 zł wynagrodzenia zasadniczego (300 zł powyżej minimalnego progu w XVII kategorii zaszeregowania) oraz 420 zł dodatku za wieloletnią pracę (15% wynagrodzenia zasadniczego, a od 1 kwietnia 2020 r. – 16%). Okresowo otrzymuje również dodatek specjalny, ale nie dłużej niż przez 3 miesiące w roku, w związku z czym może on być uwzględniany przy ustalaniu, czy pracownik uzyska co najmniej płacę minimalną wyłącznie za miesiące, w których pracownik ten dodatek otrzymuje. Pracodawca musi podnieść wynagrodzenie zasadnicze od 1.1.2022 r. do 3010 zł, jeśli w tym dniu pracownikowi nie przysługuje dodatek socjalny. Dodatek stażowy pozostaje bowiem poza składnikami branymi pod uwagę przy ustalaniu minimum ustawowego dla pracownika.

Listy elementów płacowych przyjmowanych i pomijanych przy ustalaniu minimalnego wynagrodzenie za pracę pracownika  

Składniki i świadczenia wliczane do minimum ustawowego*
1. Wynagrodzenie zasadnicze w formie czasowej, akordowej, prowizyjnej i innej
2. Inne, niż za staż pracy, dodatki (dodatkowe wynagrodzenia) za szczególne właściwości pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy
3. Premie i nagrody regulaminowe i uznaniowe
4. Dopłaty (dodatki) wyrównawcze (np. wyrównanie do wysokości kwoty najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników ustalanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej na podstawie Kodeksu pracy, przy wykonywaniu pracy zastępczej)
5. Wynagrodzenia dodatkowe za prace wykonywane w ramach obowiązującego wymiaru czasu pracy, lecz nie wynikające z zakresu czynności
6. Wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy, wypłacane za środków pracodawców (wynagrodzenia za urlopy wypoczynkowe i dla poratowania zdrowia, za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, za czas przestoju nie zawinionego przez pracownika i inne)
7. Ekwiwalenty pieniężne za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i inne
8. Uposażenie posłów i senatorów wraz z uposażeniem dodatkowym
9. Świadczenia o charakterze deputatowym (wartość świadczeń w części nie opłaconej przez pracownika) lub ich ekwiwalenty pieniężne (np. deputaty węglowe, energetyczne, środków spożywczych), a także ekwiwalenty za umundurowanie, jeśli obowiązek jego noszenia wynika z obowiązujących ustaw
10. Świadczenia odszkodowawcze (np. w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia, świadczenia wyrównawcze wypłacane pracownikom, którzy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu)
Składniki i świadczenia wyłączane z minimum ustawowego**
1. Nagroda jubileuszowa
2. Odprawa pieniężna przysługująca pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy
3. Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych
4. Dodatek za pracę w porze nocnej
5. Dodatek za staż pracy

*Lista ma charakter otwarty, co oznacza, że jeśli pracodawca ustanowił inne elementy płacowe, które tutaj nie są wymienione i nie są objęte wyłączeniami, powinien je uwzględnić przy ustalaniu minimalnego wynagrodzenia konkretnego pracownika; por. https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/608,pojecie.html

** Lista ma charakter zamknięty, co oznacza, że pracodawca nie może wyłączać z minimalnego wynagrodzenia pracownika innych elementów płacowych niż w niej zawarte

Ważne
Licząc, czy pracownik uzyskuje minimalne wynagrodzenie za pracę, należy pominąć honorarium za pracownicze prawa autorskie (por. wyrok SN z 18.10.2017 r., I PK 278/16, Legalis).
Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź


Kiedy uzupełniać wynagrodzenie

Wynagrodzenie pracownika powinno być tak ustalone, aby odpowiadało minimum ustawowemu. Dotyczy to płacy jednoskładnikowej (wynagrodzenie zasadnicze) oraz wieloskładnikowej (płaca zasadnicza i inne elementy, np. prowizja, premia, dodatek funkcyjny). Jeżeli jest określone poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę, musi być do jego wartości uzupełnione (nie mylić z wyrównaniem, o którym  poniżej). Taka czynność nie może być jednak wykonywana przez pracodawcę w każdym miesiącu. Wskazywałaby bowiem na niewłaściwe ukształtowanie wynagrodzenia. W efekcie może interweniować inspekcja pracy, która kontroluje przestrzeganie przez pracodawcę przepisów o wynagrodzeniach za pracę i innych świadczeniach związanych ze stosunkiem pracy. Z art. 282 § 1 pkt 1 KP wynika, że pracodawca, który nie wypłaca pracownikowi wynagrodzenia za pracę w ustalonym terminie albo je bezpodstawnie zaniża, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Grozi mu za to grzywna od 1000 zł do 30 000 zł.

Przykład
Pełnoetatowy pracownik ma zagwarantowane w umowie o pracę 2800 zł wynagrodzenia zasadniczego i premię uznaniową w wysokości od 10% do 15% pensji zasadniczej. Przez większość miesięcy roku pracodawca wypłaca premię. Utrzymanie tej reguły w 2022 r. zapewnia płacę miesięczną powyżej poziomu minimum ustawowego (2800 zł + 280 zł = 3080 zł). Nie wymaga też zmiany postanowień umowy, ponieważ obydwa składniki płacowe sumuje się do ustalenia, czy w danym miesiącu pracownikowi przysługuje minimum ustawowe. Jednak w tych miesiącach (stanowiących wyjątek), w których pracownik otrzyma wyłącznie wynagrodzenie zasadnicze, pracodawca musi je uzupełnić do 3010 zł.

Jak dokonywać wyrównania
Wyrównywanie wynagrodzenia do poziomu minimalnej płacy powinno mieć miejsce tylko w warunkach i na zasadach określonych prawem. Ma przebiegać w sposób opisany poniżej.
Krok 1. Sprawdzanie powodów niższej pensji niż minimalna
Terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub rozkład czasu pracy – to dwie wyłączne przyczyny powstania różnicy między wynagrodzeniem pracownika a minimum ustawowym, które uruchamiają obowiązek wyrównania. Jeśli jedna z nich wystąpi w danym miesiącu, pracodawca będzie musiał wypłacić pracownikowi tę różnicę po ustaleniu, że suma jego składników płacowych i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, uwzględnianych w minimum ustawowym jest od niego niższa.
Pracodawca nie ma obowiązku wyrównywania pensji w miesiącach, w których wynagrodzenie pracownika jest niższe od minimalnego z innych powodów niż wymienione wyżej, np. ze względu na korzystanie przez niego ze zwolnienia lekarskiego, przebywanie na urlopie bezpłatnym czy zawarcie albo rozwiązanie umowy o pracę w trakcie miesiąca.
Krok 2. Obliczanie wyrównania w zależności od formy wynagradzania
Gdy pracownik jest wynagradzany na podstawie miesięcznych stawek wynagrodzeń i nie przysługuje mu wynagrodzenie za pełny miesięczny wymiar czasu pracy, pracodawca będzie musiał naliczyć wyrównanie za każdą godzinę pracy. W tym celu:
• dzieli minimalne wynagrodzenie za pracę przez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu pracy; stawka będzie taka sama również dla pracowników niepełnoetatowych,
• ustala stawkę za godzinę pracy, dzieląc wynagrodzenie pracownika w danym miesiącu przez liczbę godzin do przepracowania w tym miesiącu,
• określa różnicę stawek, odejmując od minimalnej stawki godzinowej stawkę za godzinę pracy pracownika,
• mnoży różnicę stawek przez liczbę przepracowanych godzin.

Przykład
Pracodawca zatrudnia pracownika na 1/2 etatu, w systemie zmianowym. Zapewnia mu: płacę zasadniczą – 1400 zł z dodatkiem za pracę w nocy, dodatek zmianowy – 100 zł miesięcznie (wypłacany w stałej wysokości bez względu na liczbę przepracowanych godzin w danym miesiącu), premię regulaminową – 70 zł (5% wynagrodzenia zasadniczego) miesięcznie, zmniejszaną za dni nieobecności w pracy bez względu na powody. W styczniu 2022 r. miałby do przepracowania 76 godz., ale z racji rozkładu czasu pracy przepracuje 63 godz., z tego 24 godz. w porze nocnej, za które otrzyma 95,04 zł (3,96 zł x 24 godz.). Jego wynagrodzenie za styczeń wyniesie zatem łącznie 1413,62 zł (1218,58 zł + 95,04 + 100 zł), w tym wynagrodzenie zasadnicze i premia regulaminowa w kwocie 1218,58 zł zostały obliczone w następujący sposób: [(1400 zł + 70 zł) : 76 godz. = 19,34 zł x 13 godz. nieprzepracowanych = 251,42 zł; 1470 zł – 251,42 zł = 1218,58 zł]. Będzie ono niższe niż minimum ustawowe na 1/2 etatu, które w styczniu 2022 r. wynosi 1504,80 zł, a że przyczyną jest rozkład czasu pracy, pracodawca będzie musiał wypłacić wyrównanie, zgodnie z poniższymi wyliczeniami, w których wyłącza z wynagrodzenia pracownika dodatek za pracę w nocy:
• minimalna stawka godzinowa: 3010 zł : 152 godz. = 19,80 zł
• stawka godzinowa pracownika: 1413,62 zł – 95,04 zł = 1318,58 zł : 76 godz. = 17,35 zł
• różnica stawek: 19,80 zł – 17,35 zł = 2,45 zł
• wysokość wyrównania: 2,45 zł x 63 godz. = 154,35 zł.
Gdy pracownik jest wynagradzany godzinowo, pracodawca oblicza wyrównanie za każdą godzinę pracy. Ma ono stanowić różnicę między minimalnym wynagrodzeniem godzinowym w danym miesiącu a wynagrodzeniem pracownika w tym miesiącu. Różnicę tę pracodawca uzyska wskutek:
• podzielenia stawki minimalnego wynagrodzenia za pracę przez liczbę godzin przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu,
• odjęcia od uzyskanego wyniku stawki godzinowej pracownika,
• pomnożenia otrzymanej kwoty przez liczbę godzin pracy.
Skonsultuj z ekspertem rozwiązanie problematycznych kwestii. Sprawdź
Przykład

Od 1.1.2022 r. pracodawca zmienia termin wypłaty dodatków i premii na 5 dzień następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Wskutek tego będzie musiał wypłacić wyrównanie do poziomu minimum ustawowego pełnoetatowemu pracownikowi wynagradzanemu stawką godzinową w wysokości 18 zł za godz., dodatkiem zmianowym – 3% wynagrodzenia zasadniczego i premią regulaminową – 8% wynagrodzenia zasadniczego. Za styczeń przysługiwałoby temu pracownikowi łącznie 3036,96 zł, zgodnie z wyliczeniem:
• wynagrodzenie zasadnicze: 18 zł x 152 godz. = 2736 zł
• dodatek zmianowy: 2736 zł x 3% = 82,08 zł
• premia regulaminowa: 2736 zł x 8% = 218,88 zł
• razem: 2736 zł + 82,08 zł + 218,88 zł = 3036,96 zł.
Pracodawca wypłaci jednak na koniec stycznia tylko 2736 zł wynagrodzenia zasadniczego. Będzie musiał także dokonać wypłaty wyrównania w kwocie 274 zł, zgodnie z wyliczeniem:
• minimalna stawka godzinowa: 3010 zł : 152 godz. = 19,80 zł
• różnica stawek: 19,80 zł – 18 zł = 1,80 zł
• wartość wyrównania: 1,80 zł x 152 godz. = 273,60 zł, po zaokrągleniu 274 zł (zaokrąglenie jest konieczne z uwagi na wartość minimum ustawowego, które nie zostałoby osiągnięte w razie nie dokonania zaokrąglenia).

Łącznie pracownik otrzyma na koniec stycznia 3010 zł, a do 5 lutego – łącznie 300,96 zł z tytułu dodatku zmianowego i premii regulaminowej za styczeń.

 

Ważne
Zasady dotyczące wyrównywania płacy do minimum ustawowego stosuje się odpowiednio do pracowników niepełnoetatowych.

Krok 3. Termin wypłaty
Jeśli pracodawca ma obowiązek wypłaty wyrównania, powinien to uczynić za okres danego miesiąca łącznie z wypłatą wynagrodzenia.

Interpretacja ogólna doprecyzowująca katalog wydatków na cele mieszkaniowe

Zgodnie z wydaną interpretacją podatkową, jeżeli zakupiona przez podatnika nieruchomość zostanie sprzedana przed upływem 5 lat, nabywca powinien zapłacić 19-proc. podatek od dochodu z jej sprzedaży (art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT).

Swego rodzaju „kołem ratunkowym” dla podatników może być jednak ulga mieszkaniowa, która pozwala na pomniejszenie należnego podatku. Można z niej skorzystać, jeżeli w ciągu 3 lat pieniądze z tej sprzedaży zostaną wydane na własne cele mieszkaniowe, np. zakup innej nieruchomości, w której podatnik zamieszka lub jej remont czy przebudowę (art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 ustawy o PIT).

Więcej treści podatkowych po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź

Doprecyzowanie definicji

Typ wydatków, które można zakwalifikować jako poniesione na własne cele mieszkaniowe, został określony w art. 21 ust. 25 ustawy PIT. Są to m.in. wydatki poniesione na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.

Lista wydatków

Do skorzystania z ulgi mieszkaniowej uprawniony jest każdy podatnik, który na własne, niekomercyjne cele mieszkaniowe, dokona zakupu i instalacji między innymi:

W świetle interpretacji ogólnej wydatki te stanowić będą wydatki na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy PIT. Dzięki temu wydatkowane środki na te cele spowodują zmniejszenie ostatecznego podatku do zapłaty lub nawet umożliwią pełne zwolnienie z tego podatku.

Wciąż masz wątpliwości? Zapytaj eksperta. Sprawdź

Źródło: Ministerstwo Finansów

E-Czynny żal w sprawach karno-skarbowych wciąż możliwy i skuteczny

Jak wyjaśnia MF zmiany w art. 16 § 4 KKS wprowadzone ustawą o doręczeniach elektronicznych nie modyfikują treści merytorycznej przewidzianych tam regulacji. Złożenie czynnego żalu drogą elektroniczną (np. e-PUAP, e-Urząd Skarbowy) od 5.10.2021 r. pozostaje skuteczne. Wolą ustawodawcy było, aby określenie „na piśmie” dotyczyło zarówno formy papierowej, jak i elektronicznej.

Więcej treści podatkowych po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź

Dnia 5.10.2021 r. art. 16 § 4 KKS zyskał nowe brzmienie. Chodzi o przepis dotyczący składania czynnego żalu przez osoby, które dopuściły się wykroczenia lub przestępstwa skarbowego. Zgodnie z nowym brzmieniem: „Zawiadomienie wnosi się na piśmie albo ustnie do protokołu”.
Użyte w art. 16 § 4 KKS sformułowanie „na piśmie” zrodziło wątpliwości, dotyczące możliwości złożenia czynnego żalu drogą elektroniczną.

Zmiany w art. 16 § 4 KKS dokonano na podstawie ustawy o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2320, ze zm.). Zmiana ta ma wyłącznie charakter dostosowawczy, bez jakichkolwiek modyfikacji treści merytorycznej. Stąd też, od 5.10.2021 r., złożenie czynnego żalu drogą elektroniczną (np. e-PUAP, e-Urząd Skarbowy) jest skuteczne.

Z uzasadnienia do projektu ustawy o doręczeniach elektronicznych jednoznacznie wynika, że zmiana w zakresie stosownej w przepisach prawa terminologii – polegająca m.in. na zamianie wyrazu „pisemnie” na wyrażenie „na piśmie” – miała na celu zrównoważenie postaci papierowej z postacią elektroniczną.

Ważne

Pamiętać należy jedynie, że pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Natomiast pisma utrwalone w postaci elektronicznej – kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.

Wciąż masz wątpliwości? Zapytaj eksperta. Sprawdź

Źródło:Ministerstwo Finansów

Zasady korzystania z ulgi na złe długi obowiązujące od 1.10.2021 r.

Co do zasady, obowiązkiem podatników jest rozliczanie VAT z tytułu dokonywanych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT niezależnie od tego czy otrzymają zapłatę czy nie. W związku z tym podatnicy często zmuszeni są rozpoznawać podatek należny związany z płatnościami, których jeszcze nie otrzymali, a czasem nawet nigdy nie otrzymają.

Na warunkach i zasadach określonych przepisami art. 89a VATU podatnicy mogą jednak w takich przypadkach odzyskiwać rozliczony podatek należny. Jest to tzw. ulga na złe długi.

Przez szereg lat wątpliwości budziła zgodność części warunków ulgi na złe długi z przepisami unijnymi. Ostatecznie zagadnienie to trafiło do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który uznał cześć z tych warunków za niezgodne z przepisami unijnymi. W związku z tym z dniem 1.10.2021 r. uchylone zostały przepisy określające większość z zakwestionowanych przez Trybunał warunków. Obecnie z przepisów nie wynika zatem, aby warunkiem korzystania z ulgi na złe długi było, aby:

Więcej treści podatkowych po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź
Przykład

Podatnik ABC posiada wierzytelność wobec dłużnika XYZ znajdującego się w trakcie postępowania upadłościowego. Nie jest to przeszkoda w skorzystaniu z ulgi na złe długi przez podatnika ABC (o ile spełnione są obowiązujące obecnie warunki korzystania z tej ulgi).

Fakt uchylenia przepisów określających wskazane warunki dopiero z dniem 1.10. 2021 r. nie oznacza przy tym, że dopiero od tego dnia warunki te nie obowiązują. W świetle wskazanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej warunki te – jako niezgodne z przepisami unijnymi – nie obowiązują od początku (od momentu ich wprowadzenia). Powoduje to, że podatnicy mogą pomijać te warunki (z zastrzeżeniem nowych warunków korzystania z ulgi na złe długi w stosunku do wierzytelności przysługujących wobec podmiotów innych niż zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, o których mowa będzie dalej) również korzystając z ulgi na złe długi w drodze korekty okresów rozliczeniowych przed październikiem 2021 r.

Przykład

Podatnik X posiada wierzytelność wobec dłużnika Y znajdującego się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, w której przypadku 90. dzień od terminu płatności upłynął w marcu 2021 r. O ile spełnione są obowiązujące obecnie warunki korzystania z tej ulgi, podatnik A może skorzystać z ulgi na złe długi w drodze korekty pliku JPK_V7M/JPK_V7K przesłanego za marzec 2021 r.

Ponadto wskazać należy, że pozostawiony został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodny z przepisami unijnymi warunek, aby na dzień poprzedzający dzień skorzystania z ulgi na złe długi wierzyciel był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. W mojej ocenie mimo to warunek ten – jako niezgodny z przepisami unijnymi – nie obowiązuje.

Przykład

Podatnik – obecnie zarejestrowany jako podatnik VAT czynny – wybierze od 1 stycznia 2022 r. korzystanie z tzw. zwolnienia podmiotowego (tj. zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 VATU), a w konsekwencji przestanie być zarejestrowany jako czynny podatnik VAT (będzie zarejestrowany jako podatnik VAT zwolniony). Według mnie – wbrew treści polskich przepisów – fakt ten nie wyłączy możliwości korzystania przez tego podatnika z ulgi na złe długi (w stosunku do wierzytelności dotyczących czynności, które były opodatkowane podatkiem VAT), gdyż warunek rejestracji podatnika korzystającego z ulgi na złe długi jako czynnego podatnika VAT jest niezgodny z przepisami unijnymi.

Warunki korzystania z ulgi na złe długi

Od 1.10.2021 r. korzystanie z ulgi na złe długi jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są cztery następujące warunki:

  1. nieuregulowanie wierzytelności w ciągu 90 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze,
  2. sprzedaż została dokonana na rzecz nabywcy zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny albo nieściągalność wierzytelności jest dodatkowo udokumentowana (na jeden z trzech określonych przepisami sposobów),
  3. od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły trzy lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona,
  4. do dnia skorzystania z ulgi na złe długi wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie.

Ad 1. Pierwszym warunkiem korzystania z ulgi na złe długi jest uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności. Warunek ten jest spełniony, jeżeli wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (zob. art. 89 ust. 1a VATU).

Nieściągalność wierzytelności może się przy tym uprawdopodabniać w częściach. Jest tak przykładowo w przypadku płatności dokonywanych w ratach. Wówczas uprawdopodobnienie nieściągalności części wierzytelności odpowiadające poszczególnym ratom następuje z upływem 90 dni od upływu terminu płatności poszczególnych rat – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 23.11.2011 r. (wyr. WSA w Olsztynie z 23.11.2011 r., I SA/Ol 537/11).

Dopuszcza się przy tym, aby przed upływem 90. dnia od upływu terminu płatności strony termin płatności przedłużyły. Wówczas omawiany warunek staje się spełniony dopiero w związku z brakiem uregulowania wierzytelności z upływem 90 dni od upływu nowego terminu płatności (zob. przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 21.5.2013 r., ITPP1/443-17c/13/MN).

Ad 2. Do 30.9.2021 r. z przepisów wynikało, że z ulgi na złe długi podatnicy mogą korzystać tylko w stosunku do wierzytelności przysługujących wobec podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni. Jednakże w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15.10. 2020 r. w sprawie C-335/19 konieczne stało się umożliwienie korzystania z ulgi na złe długi również w stosunku do wierzytelności przysługujących wobec podmiotów innych niż podatnicy zarejestrowani VAT czynni.

Dlatego też z dniem 1 października dodany został art. 89 ust. 2a VATU., z którego wynika, że korzystanie z ulgi na złe długi jest możliwe również w stosunku do wierzytelności przysługujących wobec podmiotów innych niż zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Przy czym w przypadkach takich korzystanie z ulgi na złe długi jest możliwe, jeżeli ma miejsce jedna z trzech określonych przepisami sytuacji, tj., jeżeli:

Podkreślić należy, że wystąpienie jednej z tych trzech sytuacji jest warunkiem korzystania z ulgi na złe długi w stosunku do wierzytelności przysługujących wobec podmiotów innych niż zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. W stosunku do wierzytelności przysługujących wobec podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni nie jest konieczne dodatkowe dokumentowanie nieściągalności wierzytelności.

Więcej praktycznych wyjaśnień po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź
Przykład

 Podatnikowi przysługuje wobec podmiotu XYZ wierzytelność, dla której w styczniu 2022 r. upłynie 90. dni, licząc od dnia upływu terminu płatności. Jeżeli podmiot XYZ nie jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny, warunkiem skorzystania przez podatnika z ulgi na złe długi będzie wystąpienie jednej z sytuacji wymienionych przepisami art. 89 ust. 2a VATU. W przeciwnym razie (tj., jeżeli podmiot XYZ jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny), wystąpienie jednej z tych sytuacji nie będzie warunkiem skorzystania z ulgi na złe długi.

Ad 3. Przed 1.10. 2021 r. jednym z warunków korzystania z ulgi na złe długi było, aby od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona (zob. art. 89a ust. 2 pkt 5 VATU w brzmieniu obowiązującym do 30.9.2021 r.). Z dniem 1 października okres ten został o rok wydłużony, tj. obecnie korzystanie z ulgi na złe długi jest możliwe, jeżeli od końca roku, w którym została wystawiona (zob. art. 89a ust. 2 pkt 5 VATU w brzmieniu obowiązującym od 1.10. 2021 r.).

Istnienie omawianego warunku powoduje, że nie jest również możliwe korzystanie z ulgi na złe długi w drodze korekty deklaracji dokonywanej po 31 grudnia roku o trzy lata późniejszego niż rok wystawienia faktury. Odpowiednią aktualność w tym zakresie zachowuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16.9.2014 r. (wyr. WSA w Gliwicach z 16.9.2014 r.,. III SA/Gl 517/14), w którym czytamy, że „korekta podatku należnego w odniesieniu do wierzytelności nieściągalnych powinna zostać dokonana w terminie wynikającym z art. 89a ust. 2 pkt 5 VATU (nie później niż przed upływem 2 lat [obecnie nie później niż przed upływem 3 lat – przyp. aut.] licząc od końca roku, w którym została wystawiona faktura), poprzez korektę deklaracji za właściwy okres rozliczeniowy wskazany w art. 89a ust. 3 VATU. Jednocześnie uprawnienie to nie może zostać zrealizowane (przywrócone) poprzez złożenie korekty deklaracji podatkowej za ten okres w trybie art. 81 Ordynacji podatkowej”.

Dodać przy tym należy, że można się spotkać ze stanowiskiem, iż omawiany warunek jest niezgodny z przepisami unijnymi. Stanowisko takie reprezentuje również część sądów administracyjnych – przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22.4.2015 r. (wyr. WSA we Wrocławiu z 22.4.2015, I SA/Wr 2484/14) czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23.3.2017 r. (wyr. WSA w Gliwicach z 23.3.2017 r., III SA/Gl 1411/16). Jednakże dominujące w wyjaśnieniach sądów administracyjnych wydaje się stanowisko, że omawiany warunek jest jednak zgodny z przepisami unijnymi, a w konsekwencji obowiązujący (zob. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14.9.2016 r. – III SA/Wa 2118/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 14.12.2016 r. –  I SA/Op 355/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7.3.2017 r. – III SA/Wa 835/16).

Ad 4. Czwartym warunkiem do skorzystania z ulgi na złe długi jest, aby do dnia złożenia przez wierzyciela deklaracji podatkowej z rozliczoną korektą wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie. Warunek ten pośrednio wynika z treści art. 89a ust. 3 VATU.

Zauważyć przy tym należy, że nie ma przepisu przewidującego, że zbycie wierzytelności po cenie niższej od wartości nominalnej uprawnia do częściowego skorzystania z ulgi na złe długi. W konsekwencji każde zbycie wierzytelności (w tym zbycie wierzytelności po cenie niższej od wartości nominalnej) wyłącza możliwość skorzystania z ulgi na złe długi w stosunku do tej wierzytelności.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Korzystanie z ulgi na złe długi

Z art. 89a ust. 3 VATU wynika, że korekta w ramach ulgi na złe długi może zostać dokonana w rozliczeniu za okres, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną (pod warunkiem, że do dnia złożenia przez wierzyciela deklaracji podatkowej za ten okres wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie), a więc w rozliczeniu za okres, w którym upływa 90. dzień od dnia upływu terminu płatności wierzytelności (zob. art. 89a ust. 1a VATU).

W świetle tego przepisu podatnicy nie mają swobody wyboru deklaracji, w której mogą skorzystać z ulgi na złe długi. Skorzystanie z korekty w ramach tej ulgi jest możliwe wyłącznie w ramach deklaracji VAT składanej za okres rozliczeniowy, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, a więc za okres rozliczeniowy, w którym upłynął 90. dzień licząc od dnia upływu terminu płatności wierzytelności określonego w umowie lub na fakturze (zob. art. 89a ust. 1a VATU).

Nie oznacza to, że nie jest możliwe korzystanie z ulgi na złe długi po złożeniu deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym upłynął 90. dzień, licząc od dnia upływu terminu płatności wierzytelności określonego w umowie lub na fakturze. Jest to jak najbardziej możliwe, lecz wymaga złożenia korekty deklaracji złożonej za ten okres rozliczeniowy (zob. przykładowo stanowiące zmianę interpretacji indywidualnej pismo Ministerstwa Finansów z 12.11.2013 r. – PT8/033/187/448/AMT/13/RD-117081).

Obecnie korektę na złe długi uwzględniają w treści przesyłanych plików JPK_VAT. W celu uwzględnienia korekty należy:

Należy przy tym wskazać, że nie obowiązują limity dokonywanych zmniejszeń w ramach ulgi na złe długi. Kwota zmniejszenia podatku należnego może być nawet wyższa od z ulgi na złe długi. W takich przypadkach we właściwych polach pliku JPK_V7M/JPK_V7K należy wpisać kwoty ujemne, tj. kwoty ze znakiem minus (–).

Dodatkowo od 1.1.2022 r. podatnicy korzystający z ulgi na złe długi będą obowiązani wskazywać w ewidencji VAT termin płatności (zob. § 10 ust. 2 lit. f SzczegZakrDanDeklR w zw. z § 2 ust. 1 ZmSzczegZakrDanDeklR). Podobnie – począwszy od rozliczenia za styczeń 2022 r. – termin płatności trzeba będzie wskazywać w części ewidencyjnej pliku JPK_V7M/JPK_V7K.

Uregulowanie należności przez dłużnika po skorzystaniu z ulgi na złe dług

Często się zdarza, że po skorzystaniu z ulgi na złe długi wierzytelność, której dotyczyła korekta, zostanie uregulowana lub zbyta. Z art. 89a ust. 4 VATU wynika, że w przypadkach takich podatnik, który skorzystał z ulgi, jest obowiązany do zwiększenia podatku należnego o podatek związany z uregulowaną wierzytelnością (przypadku częściowego uregulowania należności podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części). Zwiększenie takie powinno nastąpić w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana (częściowo uregulowana) lub zbyta.

Omawiany obowiązek istnieje w przypadku uregulowania należności w jakiejkolwiek formie. W konsekwencji również otrzymanie takiej należności od osoby trzeciej czy przymusowe ściągnięcie jej w drodze egzekucji skutkuje wystąpieniem takiego obowiązku – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29.6.2012 r. (wyr. WSA w Warszawie z 29.6.2012 r., III SA/Wa 2690/11).

Z przepisów nie wynika przy tym, aby zbycie wierzytelności po cenie niższej od jej wartości nominalnej (co jest regułą) skutkowało koniecznością częściowego tylko zwiększenia kwoty podatku należnego. W konsekwencji każde zbycie wierzytelności (także za symboliczną cenę) skutkuje zatem obowiązkiem zwiększenia kwoty podatku należnego o całą kwotę korekty dokonanej w ramach ulgi na złe długi. Z tego względu zbycie wierzytelności, w stosunku do których podatnicy skorzystali z ulgi na złe długi, jest opłacalne tylko, jeżeli cena sprzedaży wierzytelności jest wyższa od kwoty podatku należnego zawartej w wartości nominalnej wierzytelności.

Obecnie zwiększenia podatku należnego na podstawie art. 89a ust. 4 VATU dokonuje się w ramach przesyłanych plików JPK_VAT. W tym celu należy:

Ponadto od 1.1..2022 r. podatnicy dokonujący przedmiotowego zwiększenia obowiązani będą wskazywać w ewidencji VAT datę dokonania zapłaty (zob. § 10 ust. 2 lit. f SzczegZakrDanDeklR w zw. z § 2 ust. 1 ZmSzczegZakrDanDeklR). Podobnie – począwszy od rozliczenia za styczeń 2022 r. –datę dokonania zapłaty trzeba będzie wskazywać w części ewidencyjnej pliku JPK_V7M/JPK_V7K.

Wciąż masz wątpliwości? Zapytaj eksperta. Sprawdź

Wyższe limity podatkowe w 2022 r.

Przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się, co do zasady, według średniego kursu tej waluty ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego. W tym roku  pierwszy października był dniem roboczym, a zatem należy wziąć średni kurs euro z tego dnia. Kurs  euro na 1.10.2021 r. wynosił 4,5941 PLN/1 EURO. Kurs ten jest  wyższy w porównaniu z kursem euro na 1 października 2020 r. który wynosił bowiem 4,5153 PLN/1 EURO.W związku z tym przewidziane limity podatkowe na 2022 r. są wyższe  niż w roku bieżącym.

Mały podatnik 

Pojęcie małego podatnika używane jest zarówno na potrzeby podatku dochodowego, jaki i VAT. Status małego podatnika w podatku dochodowym łączy się z możliwością wpłacania zaliczek na podatek dochodowy za okresy kwartalne, a także możliwością stosowania jednorazowej amortyzacji. Natomiast w podatku VAT mały podatnik może rozliczać się kasowo  (tzn. taki podatnik płaci podatek VAT dopiero po uzyskaniu zapłaty od kontrahenta).

Warunkiem uzyskania statusu małego podatnika w VAT  jest uzyskanie ze sprzedaży (wraz z VAT)  kwoty nie przekraczającej  równowartości 1 200 000 euro (kwotę po przeliczeniu zaokrągla się do 1000 zł). W 2022 r. przedsiębiorca będzie mieć zatem status małego podatnika w VAT, jeśli wartość ze sprzedaży za 2021 r. nie przekroczy kwoty 5 513 000 zł.

W przypadku prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, będącego agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze (z wyjątkiem komisu) małym podatnikiem jest ten podatnik, którego kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym równowartości 45 000 euro.  Za  2021 r. limit ten będzie wynosić 207 000 zł.

Więcej treści podatkowych po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź

W przypadku podatków dochodowych limit dla statusu małego podatnika jest wyższy niż w VAT. W podatkach dochodowym małym podatnikiem będzie przedsiębiorca, u którego wartość przychodu ze sprzedaży nie przekroczyła kwoty, która odpowiada równowartości 2 000 000 euro (kwotę po przeliczeniu zaokrągla się do 1000 zł). Zatem małym podatnikiem w 2022 r. będzie przedsiębiorca, którego przychód ze sprzedaży (wraz z VAT należnym)  w 2021 r. nie przekroczył kwoty  9 188 000 zł.

Jednorazowy odpis amortyzacyjny

Z jednorazowej amortyzacji mogą korzystać podatnicy mający status małego podatnika, a także nowo założone podmioty. Podatnicy, których przychód ze sprzedaży w 2021 r. nie przekroczył kwoty 9 188 000 zł  (mali podatnicy) i kupili  środek trwały zaliczany do grupy 3-8 klasyfikacji środków trwałych (z wyłączeniem samochodów osobowych), mogą zaliczyć go jednorazowo do kosztów podatkowych. Oznacza to, że w roku podatkowym, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych przedsiębiorca może dokonać tych odpisów amortyzacyjnych do określonego limitu łącznej kwoty stanowiącej równowartość 50 000 euro w roku podatkowym. A zatem w 2022 r. przedsiębiorcy będą mogli zaliczyć jednorazowo do kosztów łączny zakup środków trwałych (z wyjątkiem samochodów osobowych) do wysokości 230 000 zł 

Rozliczanie w formie ryczałtu 

Zgodnie z ogólną zasadą przedsiębiorcy mogą wybrać opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z działalności gospodarczej, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, bądź wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych, z tym że w tym przypadku ww. limit dotyczy sumy przychodów wspólników spółki z tej działalności – w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro. A zatem osoby fizyczne (przedsiębiorcy) lub spółki cywilne (jawne) osób fizycznych, które osiągnęły przychód z działalności w 2021 r. do kwoty 9 188 200  zł  mogą rozliczać przychód w 2022 r. w formie ryczałtu ewidencjonowanego.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Prowadzenie ksiąg rachunkowych

Jeśli przychód przedsiębiorcy lub spółki osobowej przekroczy za 2021 r. 2 000 000 euro to mają oni obowiązek w 2022 r. prowadzić ewidencję działalności w formie ksiąg rachunkowych. Do przeliczenia tej kwoty należy wziąć pod uwagę średni kurs euro ogłaszany przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy. A zatem jeśli w 2021 r. przedsiębiorca osiągnął przychód ponad kwotę 9 188 200 zł powinien w 2022 r. prowadzić księgi rachunkowe.

 

Jeśli przychód osoby fizycznej lub spółki osobowej za 2021 r. przekroczy tę kwotę w 2022 r. musi prowadzić księgi rachunkowe.   9 188 200 zł 
Jeśli przychód podatnika w 2021 r. przekroczy tę kwotę to w 2022 r. nie może rozliczać się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.   9 188 200  zł 
Jeśli przychody firmy ze sprzedaży (wraz z VAT) za 2021 r. nie przekroczą tej kwoty to podatnik w 2022 r. będzie mieć status małego podatnika w VAT.   5 513 000  zł 
Jeśli przychody firmy ze sprzedaży (wraz z VAT) za 2021 r. nie przekroczą tej kwoty to podatnik w 2022 r. będzie mieć status małego podatnika w CIT i PIT.
 9 188 000 zł
W tej wysokości w 2022 r. będzie można zaliczyć do kosztów podatkowych odpis z tytułu jednorazowej amortyzacji.      230 000  
Wciąż masz wątpliwości? Zapytaj eksperta. Sprawdź

Liczne zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Zmiany od 18 września 2021 r.

Przepisy wprowadzają istotną zmianę dla osób współpracujących. Przed zmianą przepisów osoby współpracujące z przedsiębiorcą korzystającym z ulgi na start nie podlegały dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Od 18 września mogą przystąpić do tego ubezpieczenia i korzystać ze świadczeń w razie choroby i macierzyństwa.

Korzystna zmiana dotyczy również warunków nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Umożliwia przyznanie renty osobom, które stały się niezdolne do pracy w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, nawet jeśli nie było obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Oczywiście osoby te muszą spełnić pozostałe warunki do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy.

Nowelizacja rozwiązuje definitywnie problem tzw. emerytur czerwcowych. Przejście na emeryturę w czerwcu nie może być mniej korzystne niż w pozostałych miesiącach II kwartału danego roku. Dlatego do przepisów wprowadzono zasadę, że przy ustalaniu wysokości emerytury w czerwcu uwzględnia się waloryzacje roczną lub kwartalne. Jest to zmiana bardzo korzystna dla przyszłych emerytów. Będą oni mogli bez obaw o wysokość swojego świadczenia składać wnioski w czerwcu. Jeśli ZUS przyznał prawo do emerytury w czerwcu 2021 r., to przeliczy jej wysokość na korzystniejszych zasadach bez składania wniosku w tej sprawie.

Więcej treści kadrowych po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź

Korzystne zmiany dotyczą również płatników składek. Nowe przepisy przewidują możliwość sporządzania protokołu kontroli oraz aneksu do protokołu kontroli także w formie elektronicznej. Do tej pory protokół kontroli mógł być sporządzony wyłącznie w  formie pisemnej. Zmiana przepisów umożliwia płatnikom składek przekazywanie zastrzeżeń do protokołu kontroli elektronicznie.

Kolejna zmiana dotyczy zwolnienia z naliczania i opłacania odsetek za zwłokę. Od wpłat dokonanych po 18 września 2021 r. nie trzeba naliczać i opłacać odsetek za zwłokę, jeżeli ich wysokość nie przekracza 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2021 r. – 28 zł , w 2022 r. – 30,10 zł). Przed 18 września przepisy pozwalały nie naliczać i nie opłacać odsetek, jeśli ich wysokość nie przekraczała 6,60 zł.

Po 18 września 2021 r. ZUS musi zawiadomić płatnika składek o kwocie nienależnie opłaconych składek, jeżeli ich wysokość przekroczy dziesięciokrotność kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (obecnie 116 zł). Zwrot nastąpi w formie bezgotówkowej na rachunek bankowy.

Zmiany od 1 stycznia 2022 r.

Od nowego roku ustawodawca uchyli zasadę, że nieterminowe opłacenie składek powoduje ustanie dobrowolnych ubezpieczeń. Jest to bardzo korzystne dla ubezpieczonych (w szczególności osób objętych dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym) – nie będą otrzymywali odmowy prawa do świadczenia z powodu stwierdzenia ustania ubezpieczenia chorobowego na skutek nieterminowego opłacania składek i nie będą musieli składać wniosków o wyrażenie zgody na opłacenie składek po terminie. Ubezpieczony dobrowolnie będzie objęty ubezpieczeniami od dnia zgłoszenia do dnia wyrejestrowania. W konsekwencji nie będzie również obowiązywała zasada obejmowania dobrowolnymi ubezpieczeniami na podstawie tzw. dorozumianego wniosku, czyli opłacania i rozliczania składek na ubezpieczenia bez aktualnego zgłoszenia do nich.

Kolejna korzystna zmiana dotyczy zawieszania renty socjalnej z powodu uzyskiwania dodatkowych przychodów. Do renty socjalnej będą stosowane te same zasady co do renty z tytułu niezdolności do pracy. Dla wielu rencistów będzie to oznaczało możliwość pobierania renty w pełnej lub zmniejszonej wysokości.

Ważna zmiana dotyczy osób dorabiających do emerytur i rent z tytułu niezdolności do pracy. Przepisy ujednolicają zasady przeliczania wysokości świadczeń przyznanych na nowych i starych zasadach. Od nowego roku osoby, które dorabiają do świadczeń przyznanych na starych zasadach będą mogły tylko raz w roku wystąpić (tak jak obecnie osoby otrzymujące tzw. nowe emerytury) o doliczenie okresów składkowych przebytych po przyznaniu renty lub emerytury, czyli o przeliczenie świadczenia (podniesienie jego wysokości). Oczywiście przeliczenie świadczeń (przyznanych na starych i nowych zasadach) jest także możliwe po ustaniu ubezpieczenia, czyli np. rozwiązaniu umowy o pracę.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Istotne zmiany dotyczą również zasiłku chorobowego. Zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu będzie wyższy – będzie wynosił 80% podstawy wymiaru. Natomiast zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia (np. po rozwiązaniu umowy o pracę) będzie przysługiwał przez krótszy okres  – do 91 dni. Ten skrócony okres pobierania zasiłku nie będzie dotyczył niezdolności  do pracy spowodowanej gruźlicą, występującej w czasie ciąży lub powstałej wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianych dla kandydatów na dawców komórek, tkanek  i narządów oraz zabiegowi pobrania  komórek, tkanek i narządów.

Ustawodawca rozszerzył krąg osób uprawnionych do zasiłku macierzyńskiego i zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Ze świadczeń tych będą mogły korzystać osoby, które z przyczyn od siebie niezależnych (tj. śmierci pracodawcy) utraciły prawo do ubezpieczenia chorobowego i urodziły dziecko po ustaniu tego ubezpieczenia.

Z uwagi, że egzekucja sądowa i administracyjna jest kosztowna i jej koszty obciążają dłużnika zwiększając jego zadłużenie, ZUS będzie mógł potrącać należności z tytułu składek z wypłacanych świadczeń. Pozwoli to zminimalizować koszty dochodzenia roszczeń. Takie potrącanie ZUS będzie mógł stosować do tych swoich dłużników, którzy jednocześnie są świadczeniobiorcami (emerytami, rencistami lub pobierają zasiłki z ubezpieczeń społecznych).

Od nowego roku zniesione będą nieograniczone w czasie korekty dokumentów rozliczeniowych. Przez 5 lat będzie można składać korekty dokumentów za styczeń 2022 r. i kolejne miesiące. Po tym terminie zmiany na koncie ubezpieczonego będą możliwe tylko na skutek wyroku sądu lub prawomocnej decyzji. Dokumenty rozliczeniowe korygujące za okresy od stycznia 1999 r. do grudnia 2021 r.  będzie można złożyć do 1 stycznia 2024 r.

Zapytaj o konsultację jednego z naszych 140 ekspertów. Sprawdź

Zmiany od 1 kwietnia 2022 r.

Od 1 kwietnia 2022 r. zmieni się forma zawiadomienia przez ZUS płatnika o wysokości obowiązującej go stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Zamiast informacji w formie papierowej płatnicy otrzymają ją w formie elektronicznej na Platformie Usług Elektronicznych  ZUS.

Zmiany od 1 stycznia 2023 r.

Płatnik składek będzie musiał założyć profil informacyjny na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS i przekazać ZUS swój adres elektroniczny.

Źródło: zus.pl

Krajowy System e-Faktur – MF rozpoczyna testy

MF rozpoczęło pilotaż Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Chodzi tu o przetestowanie nowego rozwiązania przez zainteresowane podmioty, które zajmują się rozwojem oprogramowania do fakturowania.

Założenia pilotażu są dostępne na stronie podatki.gov.pl.

Dostęp do wersji testowej oprogramowania jest możliwy za pośrednictwem dedykowanej strony internetowej.

Więcej treści podatkowych po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź

Udział w pilotażu nie wymaga oficjalnego zgłoszenia. Faktury wystawione podczas testów nie będą wywierać żadnych skutków prawnych. Po określonym czasie będą usuwane z systemu.

MF zaleca, aby w środowisku testowym używać zanonimizowanych danych.

Od stycznia 2022 r. polscy przedsiębiorcy będą korzystać z e-Faktury dobrowolnie. Będzie to jedna z dopuszczalnych form dokumentowania sprzedaży obok faktur papierowych i obecnie już funkcjonujących w obrocie gospodarczym, faktur elektronicznych. Planuje się, aby w 2023 r. przedsiębiorcy obowiązkowo korzystali z e-Faktur.

Wciąż masz wątpliwości? Zapytaj eksperta. Sprawdź

Źródło: Ministerstwo Finansów

Zestawienie najważniejszych zmian w VAT wprowadzonych w 2021 r.

Tabela zawiera przegląd najważniejszych zmian w ustawie o VAT (zmiany VAT 2021)  wprowadzonych od 1 stycznia do 1 października 2021 r.

Zmiany od 1 stycznia 2021 r.

Zmiana Jak było do 31 grudnia 2020 r.? Jak jest od 1 stycznia 2021 r.?
Zmiany w przepisach o korygowaniu podstawy opodatkowania

(art. 29a ust. 13–18 oraz art. 86 ust. 19a i 19b VATU)

1. Rozliczanie przez sprzedawców faktur korygujących obniżających podstawę opodatkowania lub kwotę podatku VAT uzależnione co do zasady było od uzyskania potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez nabywcę.

2. Nabywcy najczęściej obowiązani byli zmniejszać kwotę podatku naliczonego w okresie rozliczeniowym otrzymania faktury korygującej.

3. Nie było przepisów określających sposób rozliczania przez sprzedawców faktur korygujących, gdy podstawa opodatkowania uległa zwiększeniu.

1. Rozliczanie przez sprzedawców faktur korygujących obniżających podstawę opodatkowania lub kwotę podatku VAT uzależnione jest od spełnienia uzgodnionych z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunków obniżenia podstawy opodatkowania lub kwoty podatku.

2. Nabywcy najczęściej obowiązani są zmniejszać kwotę podatku naliczonego w okresie rozliczeniowym, w którym spełnione zostały uzgodnione ze sprzedawcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania lub kwoty podatku.

3. Istnieje przepis stanowiący, że jeżeli podstawa opodatkowania uległa zwiększeniu, korekty tej podstawy dokonuje się w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania.

Wydłużenie okresu korzystania z prawa do odliczenia w ramach bieżącej deklaracji VAT

(art. 86 ust. 11 VATU)

Podatnicy rozliczający VAT miesięcznie mogli korzystać z prawa do odliczenia w ramach deklaracji VAT za miesiąc powstania prawa do odliczenia oraz w ramach jednej z dwóch kolejnych deklaracji. Podatnicy rozliczający VAT miesięcznie mogą korzystać z prawa do odliczenia w ramach deklaracji VAT za miesiąc powstania prawa do odliczenia oraz w ramach jednej z trzech kolejnych deklaracji.
Zmiany w przepisach o obowiązku dokonywania płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności 

(art. 105a ust. 3 pkt 5, art. 106e ust. 1 pkt 18a, art. 108 ust. 1a i 1d, art. 108b ust. 8 i 9, art. 112b ust. 2a oraz załącznik nr 15 do VATU)

1. Treść przepisów określających limit 15 000 zł była nieprecyzyjna. Dotyczyło to przepisów określających obowiązek dokonywania płatności z zastosowaniem MPP, obowiązek oznaczania faktur wyrazami „mechanizm podzielonej płatności” oraz przepisu wyłączającego odpowiedzialność solidarną nabywców towarów i usług.

2. Obowiązek dokonania płatności z zastosowaniem MPP wyłączało tylko dokonanie potrącenia ustawowego.

3. Podmioty niebędące podatnikami nie mogły składać wniosków uwolnienie środków znajdujących się na rachunku VAT.

4. Dokonanie płatności z zastosowaniem MPP nie wyłączało ryzyka nałożenia sankcji, o której mowa w art. 112b ust. 2a VATU.

5. W załączniku nr 15 do VATU powołane były kody PKWiU z 2008 r.

1. Z przepisów wynika jednoznacznie, że warunkiem wystąpienia obowiązku dokonania płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności jest, aby kwota należności przekroczyła 15 000 zł lub równowartość tej kwoty wyrażoną w walucie obcej. Podobnie ma się rzecz w przypadku obowiązku oznaczania faktur wyrazami „mechanizm podzielonej płatności” oraz przepisu wyłączającego odpowiedzialność solidarną nabywców towarów i usług.

2. Obowiązek dokonania płatności z zastosowaniem MPP wyłącza zarówno dokonanie potrącenia ustawowego, jak i umownego.

3. Niektóre podmioty niebędące podatnikami mogą składać wnioski o uwolnienie środków znajdujących się na rachunku VAT.

4. Dokonanie płatności z zastosowaniem MPP wyłącza ryzyka nałożenia sankcji, o której mowa w art. 112b ust. 2a VATU.

5. W załączniku nr 15 do VATU powołane są kody PKWiU z 2015 r.

Umożliwienie odliczania VAT przy nabywaniu usług noclegowych we własnym imieniu, ale na rzecz osób trzecich 

(art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. c VATU)

Nie było możliwości odliczania VAT przy nabywaniu usług noclegowych we własnym imieniu, ale na rzecz osób trzecich. Istnieje możliwość odliczania VAT przy nabywaniu usług noclegowych we własnym imieniu, ale na rzecz osób trzecich.
Podwyższenie limitu prezentów o małej wartości 

(art. 7 ust. 4 pkt 1 i 2 VATU)

1. Z treści art. 7 ust. 4 pkt 1 VATU nie wynikało, że wskazana w tym przepisie kwota 100 zł jest kwotą netto (przyjmowano, że tak).

2. W przypadku towarów nieujmowanych w ewidencji prezentów za prezenty o małej wartości uważano towary, których jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

1. Obecnie z przepisów wynika wprost, że limit wartości prezentów o małej wartości wskazany w art. 7 ust. 4 pkt 1 VATU wynosi 100 zł netto.

2. W przypadku towarów nieujmowanych w ewidencji prezentów za prezenty o małej wartości uważano towary, których jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 20 zł.

Umożliwienie stosowania dla celów VAT kursów stosowanych na gruncie przepisów o podatku dochodowym 

(art. 31a ust. 2a–2d VATU)

Do dokonywania przeliczeń dla celów VAT nie było możliwe stosowanie kursów stosowanych na gruncie przepisów o podatku dochodowym. Do dokonywania przeliczeń dla celów VAT można stosować kursy stosowane na gruncie przepisów o podatku dochodowym.
Przedłużenie okresu stosowania stawki 0% do zaliczek dotyczących eksportu towarów 

(art. 41 ust. 9a VATU)

Stawka 0% mogła być stosowana do zaliczek dotyczących eksportu towarów, jeżeli łącznie spełnione były dwa warunki:

  1. wywóz towarów nastąpił w terminie 2 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzyma zapłatę (chyba że miał zastosowanie art. 41 ust. 9b VATU, który pozwala na wywóz towarów w terminie późniejszym),
  2. w terminie powyższym podatnik otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium UE.
Stawka 0% może być stosowana do zaliczek dotyczących eksportu towarów, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki:

  1. wywóz towarów nastąpił w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzyma zapłatę (chyba że ma zastosowanie art. 41 ust. 9b VATU, który pozwala na wywóz towarów w terminie późniejszym),
  2. w terminie powyższym podatnik otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium UE.
Zmiany w przepisach o wydawaniu wiążących informacji stawkowych 

(art. 42as pkt 2, art. 42b ust. 3a i 3b, art. 42ca oraz art. 42ha)

1. Nie było możliwości otrzymywania przez podatników WIS również dla towarów, które klasyfikowane są według PKWiU.

2. Możliwe było uzyskiwanie WIS, jeżeli zakres przedmiotowy wniosku pokrywał się z przedmiotem toczącego się postępowania lub sprawa została rozstrzygnięta w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego.

3. Ochrona wynikająca z otrzymanej WIS przysługiwała również, jeżeli przedmiot WIS stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa.

4. Ważność WIS oraz decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o zmianie WIS nie była ograniczona czasowo.

1. Istnieje możliwość otrzymywania przez podatników WIS również dla towarów, które klasyfikowane są według PKWiU (zob. dodane brzmienie art. 42a pkt 2 VATU).

2. Wyłączona jest możliwość wydawania WIS w przypadkach, gdy zakres przedmiotowy wniosku pokrywa się z przedmiotem toczącego się postępowania lub sprawa została rozstrzygnięta w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego (na postanowienia w zakresie odmowy wydania WIS na tej podstawie przysługuje zażalenie).

3. Ochrona wynikająca z otrzymanej WIS jest wyłączona, jeżeli przedmiot WIS stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa.

4. Ważność WIS oraz decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o zmianie WIS jest ograniczona do 5 lat od dnia ich wydania.

Ograniczenie zakresu wyłączenia możliwości składania deklaracji VAT za okresy kwartalne 

(art. 99 ust. 3a VATU)

Możliwość składania deklaracji VAT za okresy kwartalne mogło wyłączać między innymi świadczenie usług, o których mowa w załączniku nr 15 do VATU. Świadczenie usług, o których mowa w załączniku nr 15 do VATU, nie może wyłączać możliwości składania deklaracji VAT za okresy kwartalne.
Zmiany w przepisach o wykazie podatników VAT

(art. 96b ust. 3 i 10-12 VATU)

1. W wykazie podatników VAT umieszczane były numery PESEL.

2. W wykazie podatników wskazywane były rachunki rozliczeniowe wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym, które były potwierdzone przy wykorzystaniu STIR.

3. Organem właściwym do dokonywania sprostowań oraz usuwania danych innych niż dane osobowe był Szef Krajowej Administracji Skarbowej.

1. W wykazie podatników VAT nie umieszcza się numerów PESEL.

2. W wykazie podatników wskazuje się również rachunki rozliczeniowe wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym, które nie zostały potwierdzone przy wykorzystaniu STIR.

3. Organem właściwym do dokonywania sprostowań oraz usuwania danych innych niż dane osobowe jest naczelnik urzędu skarbowego.

Objęcie kolejnych czynności obowiązkiem ewidencjonowania przy zastosowaniu kas online 

(art. 145b ust. 1 pkt 2 VATU)

Czynności wymienione w art. 145b ust. 1 pkt 2 VATU mogły być ewidencjonowane przy zastosowaniu kas rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii. Czynności wymienione w art. 145b ust. 1 pkt 2 VATU, tj.:

  1. świadczenie usług związanych z wyżywieniem przez stacjonarne placówki gastronomiczne,
  2. świadczenie usług w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania,
  3. sprzedaż węgla, brykietu i podobnych paliw stałych wytwarzanych z węgla, węgla brunatnego, koksu i półkoksu przeznaczonych do celów opałowych

– nie mogą być ewidencjonowane przy zastosowaniu kas rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii, a w konsekwencji muszą być ewidencjonowane przy zastosowaniu kas online.

Zmiany od 1 czerwca 2021 r.

Zmiana Jak było do 31 maja 2021 r.? Jak jest od 1 czerwca 2021 r.?
Zmiany w zasadach wydawania decyzji dotyczących podatku VAT z tytułu importu towarów 

(art. 33 VATU)

W przypadku stwierdzenia przez organ celny, że w zgłoszeniu celnym lub w rozliczeniu zamknięcia kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celno-skarbowego wydawał decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. W celu wydania tej decyzji prowadzone było odrębne (od postępowania w sprawie należności celnych) postępowanie, do którego zastosowanie miały przepisy OrdPU. Nie było w związku z tym możliwości określania kwoty VAT z tytułu importu towarów w ramach decyzji dotyczących należności celnych. Naczelnik urzędu celno-skarbowego prowadzi jedno postępowanie w sprawie należności celnych przywozowych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, a także opłaty paliwowej i opłaty emisyjnej z tytułu importu towarów (zob. art. 73d ust. 1 ustawy – Prawo celne). W efekcie obecnie decyzje wydawane w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wydawane są w ramach wspólnego dla tych należności postępowania. Rodzaj wydawanej decyzji zależy od tego, czy nieprawidłowości zostały stwierdzone przed zwolnieniem towarów (wówczas decyzja jest wydawana na podstawie art. 33 ust. 2 VATU) czy po zwolnieniu towarów (wówczas decyzja jest wydawana na podstawie art. 33 ust. 2a VATU).
Obowiązek przekazywania informacji o rachunkach rozliczeniowych nieprzekazywanych w ramach systemu STIR 

(art. 96 ust. 3b VATU)

Nie było obowiązku przekazywania informacji o rachunkach rozliczeniowych nieprzekazywanych w ramach systemu STIR. Istnieje obowiązek przekazywania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informacji o rachunkach rozliczeniowych nieprzekazywanych w ramach systemu STIR (ze względu na wyłączenie określone w art. 119zh OrdPU), tj. o rachunkach będących rachunkami, o których mowa w art. 119zh pkt. 2–9 OrdPU (np. o rachunkach banków prowadzonych przez inne banki).

Zmiany od 1 lipca 2021 r.

Zmiana Jak było do 30 czerwca 2021 r.? Jak jest od 1 lipca 2021 r.?
Zastąpienie sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju wewnątrzwspólnotową sprzedażą towarów na odległość 

(art. 2 pkt 22a oraz art. 22a VATU)

Istniały szczególne zasady ustalania dostaw towarów dokonywanych w ramach sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju. Istnieją szczególne zasady ustalania wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość (WSTO). Zakres pojęcia WSTO w przybliżeniu odpowiada łącznemu zakresowi pojęć sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju i sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju.
Wprowadzenie łącznego limitu dla wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość oraz świadczenia usług elektronicznych, telekomunikacyjnych i nadawczych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami 

(art. 22a ust. 1 pkt 3 oraz art. 28k ust. 2 pkt 3 VATU)

1. Limit skutkujący zmianą miejsca dostaw towarów stanowiących sprzedaż wysyłkową z terytorium kraju był odrębny dla każdego państwa członkowskiego i określony był przez to państwo.

2. Limit skutkujący zmianą miejsca dostaw towarów stanowiących sprzedaż wysyłkową na terytorium wynosił 165 000 zł.

3. Zawiadomienia o wyborze miejsca opodatkowania albo rezygnacji z dokonanego wyboru składane były odrębnie dla sprzedaży wysyłkowej (i w zakresie tym odrębnie dla poszczególnych państw członkowskich), odrębnie zaś dla świadczenia usług elektronicznych, telekomunikacyjnych i nadawczych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami.

4. Limit skutkujący zmianą miejsca świadczenia usług elektronicznych, telekomunikacyjnych i nadawczych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami wynosił 10 000 euro/42 000 zł.

1. Limit skutkujący zmianą miejsca dostaw towarów stanowiących wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość (WSTO) oraz miejsca świadczenia usług elektronicznych, telekomunikacyjnych i nadawczych (usług TBE) na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest wspólny i łączny dla sprzedaży do wszystkich państwa członkowskich UE. Wynosi on 10 000 euro/42 000 zł.

2. Zawiadomienia o wyborze miejsca opodatkowania albo rezygnacji z dokonanego wyboru składane są wspólnie dla WSTO oraz świadczenia usług TBE na rzecz podmiotów niebędących podatnikami. Zawiadomienia te dotyczą wszystkich państw członkowskich UE.

Wprowadzenie instytucji sprzedaży na odległość towarów importowanych 

(art. 2 pkt 22b VATU)

Instytucja sprzedaży na odległość towarów importowanych nie istniała. Sprzedaż na odległość towarów importowanych jest szczególnym rodzajem dostawy towarów. Dochodzić do niej może w przypadku dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych przez dostawcę lub na jego rzecz z terytorium państwa trzeciego do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego.
Rozszerzenie zakresu stosowania procedury unijnej 

(art. 130a–130d VATU)

Z opodatkowania w ramach procedury unijnej (nazywanej wówczas MOSS) korzystać mogli tylko podatnicy świadczący na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usługi elektroniczne, usługi telekomunikacyjne oraz usługi nadawcze. Z opodatkowania w ramach procedury unijnej (nazywanej obecnie unijną procedurą OSS; istotą tej procedury jest rozliczanie podatku VAT z tytułu dokonywanych czynności dla niebędących podatnikami nabywców z całej UE za pośrednictwem jednego tylko państwa członkowskiego, tj. państwa członkowskiego identyfikacji) korzystać mogą podatnicy:

  1. dokonujący wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość,
  2.  ułatwiający dostawę towarów zgodnie z art. 7a ust. 2 VATU,
  3. świadczący na rzecz podmiotów niebędących podatnikami wszystkie usługi inne niż usługi, których miejsce świadczenia jest ustalane na zasadach ogólnych określonych przepisami art. 28c VATU.
Rozszerzenie zakresu stosowania procedury nieunijnej 

(art. 131–134 VATU)

Z opodatkowania w ramach procedury nieunijnej (nazywanej wówczas MOSS) korzystać mogli tylko podatnicy świadczący na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usługi elektroniczne, usługi telekomunikacyjne oraz usługi nadawcze. Z opodatkowania w ramach procedury nieunijnej (nazywanej obecnie nieunijną procedurą OSS; istotą tej procedury jest rozliczanie VAT z tytułu świadczenia usług dla nabywców z całej UE w jednym tylko państwie członkowskim, tj. w państwie członkowskim identyfikacji)) korzystać mogą podatnicy świadczący na rzecz podmiotów niebędących podatnikami wszystkie usługi inne niż usługi, których miejsce świadczenia jest ustalane na zasadach ogólnych określonych przepisami art. 28c VATU.
Wprowadzenie szczególnej procedury dotyczącej sprzedaży na odległość towarów importowanych 

(art. 138a–138h VATU)

Nie istniała szczególna procedura dotycząca sprzedaży na odległość towarów importowanych. Istnieje szczególna procedura dotycząca sprzedaży na odległość towarów importowanych (nazywana procedurą IOSS). Procedura ta pozwala na rozliczanie VAT dotyczącego importowanych towarów za pośrednictwem państwa członkowskiego identyfikacji. W przeciwieństwie zatem do ogólnych zasad opodatkowania importu towarów (kiedy to podatek VAT jest pobierany w momencie importu towarów przez organy celne), w przypadku korzystania z IOSS podatnicy naliczają podatek VAT (formalnie z tytułu dokonywanych dostaw towarów, lecz jest to de facto podatek VAT z tytułu importu tych towarów) globalnie w państwie członkowskim identyfikacji.
Wprowadzenie szczególnej procedury dotyczącej deklarowania i zapłaty podatku z tytułu importu towarów 

(art. 138i i 138j VATU)

Nie istniała szczególna procedura dotycząca deklarowania i zapłaty podatku z tytułu importu towarów. Istnieje szczególna procedura dotycząca deklarowania i zapłaty podatku z tytułu importu towarów. W przypadku tej procedury podatek VAT z tytułu importu towarów jest pobierany przez operatora pocztowego (w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe) lub podatnika posiadającego status upoważnionego przedsiębiorcy w rozumieniu art. 38 Unijnego Kodeksu Celnego.
Obowiązki ciążące na podatnikach ułatwiających sprzedaż przy użyciu interfejsu elektronicznego

(art. 7a oraz art. 109b VATU)

Szczególne obowiązki w zakresie VAT ciążyć mogły jedynie na podatnikach ułatwiających przy użyciu interfejsu elektronicznego świadczenie usług elektronicznych. 1. Niekiedy przyjmuje się, że podatnicy ułatwiający sprzedaż sami otrzymali i dokonali dostaw towarów. W efekcie dochodzi do dostawy towaru dokonanej na rzecz podatnika ułatwiającego sprzedaż (bez podatku VAT) oraz dostawy towaru dokonywanej przez podatnika ułatwiającego sprzedaż (opodatkowanej podatkiem VAT według stawki krajowej).

2. Jeżeli u podatników ułatwiających sprzedaż nie dochodzi do dostaw towarów ani świadczenia usług, mogą być oni obowiązani do prowadzenia szczególnego rodzaju ewidencji.

Objęcie kolejnych czynności obowiązkiem ewidencjonowania przy zastosowaniu kas online (art. 145b ust. 1 pkt 3 VATU) Czynności wymienione w art. 145b ust. 1 pkt 3 VATU mogły być ewidencjonowane przy zastosowaniu kas rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii.

 

Czynności wymienione w art. 145b ust. 1 pkt 3 VATU, tj. świadczenie usług:

  1. fryzjerskich,
  2. kosmetycznych i kosmetologicznych,
  3. budowlanych,
  4. w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów,
  5. prawniczych,
  6. związanych z działalnością obiektów służących poprawie kondycji fizycznej – wyłącznie w zakresie wstępu.

– nie mogą być ewidencjonowane przy zastosowaniu kas rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii, a w konsekwencji muszą być ewidencjonowane przy zastosowaniu kas online.

Zmiana od 23 lipca 2021 r.

Zmiana Jak było do 22 lipca 2021 r.? Jak jest od 23 lipca 2021 r.?
Rozszerzenie zakresu zwolnienia od podatku VAT obejmującego świadczenie usług w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości 

(art. 43 ust. 1 pkt 36 VATU)

Zwolnienie z VAT obejmowało jedynie usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe. Zwolnienie z VAT obejmuje również Zwolnienie z VAT obejmowało jedynie usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, na rzecz społecznych agencji najmu, o których mowa w art. 22a ust. 1 PBudMieszkU.

Zmiany od 7 września 2021 r.

Zmiana Jak było do 6 września 2021 r.? Jak jest od 7 września 2021 r.?
Uchylenie przepisu wyłączającego prawo do wstecznego odliczania VAT z tytułu WNT oraz czynności, dla których podatnikiem jest nabywca 

(art. 86 ust. 10i VATU)

Przepisy wyłączały możliwość wstecznego odliczania VAT z tytułu WNT oraz czynności, dla których podatnikiem jest nabywca, jeżeli kwota podatku należnego została uwzględniona we właściwej deklaracji VAT w ciągu 3 miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy. Było to niezgodne z przepisami unijnymi, o czym orzekł TSUE wyrokiem z 18.3.2021 r. w sprawie C-895/19. Przepisy nie wyłączają możliwości wstecznego odliczania VAT z tytułu WNT oraz czynności, dla których podatnikiem jest nabywca, jeżeli kwota podatku należnego została uwzględniona we właściwej deklaracji VAT w ciągu 3 miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy.
Umożliwienie wstecznego odliczenia VAT w przypadku otrzymania faktury dotyczącej WNT z opóźnieniem 

(art. 86 ust. 10h VATU)

Otrzymanie przez podatnika faktury dotyczącej WNT po upływie 3 miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy, upoważniało podatnika do odpowiedniego powiększenia podatku naliczonego w okresie rozliczeniowym otrzymania faktury. Otrzymanie przez podatnika faktury dotyczącej WNT po upływie 3 miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy, upoważniało podatnika do odpowiedniego powiększenia podatku naliczonego w okresie rozliczeniowym, w którym podatnik uwzględnił kwotę podatku należnego z tytułu WNT.

Zmiany od 1 października 2021 r.

Zmiana Jak było do 30 września 2021 r.? Jak jest od 1 października 2021 r.?
Zmiany w przepisach ulgi na złe długi 

(art. 89a VATU)

1. W ustawie o VAT nadal określone były niezgodne z przepisami unijnymi warunki korzystania z ulgi na złe długi.

2. Przepisy nie przewidywały możliwości korzystania z ulgi na złe długi w stosunku do wierzytelności przysługujących wobec podmiotów niebędących podatnikami.

3. Korzystanie z ulgi na złe długi było możliwe, jeżeli od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona.

1. W ustawie o VAT nie ma już większości niezgodnych z przepisami unijnymi warunków korzystania z ulgi na złe długi.

2. Z przepisów wynika możliwość korzystania z ulgi na złe długi w stosunku do wierzytelności przysługujących wobec podmiotów niebędących podatnikami.

3. Korzystanie z ulgi na złe długi jest możliwe, jeżeli od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona

Objęcie obowiązkiem korygowania odliczonego VAT dłużników, którzy znajdują się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji 

(uchylony art. 89 ust. 1b VATU)

W przypadkach, o których mowa w art. 89b ust. 1 VATU, dłużnicy znajdujący się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, nie mieli obowiązku korygowania odliczonego podatku VAT. W przypadkach, o których mowa w art. 89b ust. 1 VATU, dłużnicy znajdujący się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, mają obowiązek korygowania odliczonego podatku VAT.
Wskazanie okresu korekty zmniejszającej w przypadku WNT, importu usług oraz dostaw towarów, dla których podatnikiem jest nabywca 

(art. 29a ust. 15a oraz art. 30a ust. 1a VATU)

Przepisy nie wskazywały okresu rozliczeniowego, w którym należy uwzględniać korekty obniżające dotyczące WNT, importu usług oraz dostaw towarów, dla której podatnikiem na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 VATU jest nabywca. Z przepisów wynika, że w przypadku WNT, importu usług oraz dostaw towarów, dla której podatnikiem na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 VATU jest nabywca, korekty obniżające należy uwzględniać w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym zaistniała przyczyna obniżenia podstawy opodatkowania.
Umożliwienie odliczania VAT w drodze korekty deklaracji VAT za okresy rozliczeniowe następujące po okresie rozliczeniowym powstania prawa do odliczenia

(art. 86 ust. 13 VATU)

Z prawa do odliczenia w drodze korekty deklaracji podatnicy mogli korzystać tylko korygując deklarację za okres rozliczeniowy powstania prawa do odliczenia. Z prawa do odliczenia w drodze korekty deklaracji podatnicy mogą korzystać korygując deklarację za okres rozliczeniowy powstania prawa do odliczenia lub za jeden z trzech (w przypadku podatników rozliczających VAT miesięcznie) lub dwóch (w przypadku podatników rozliczających VAT kwartalnie) kolejnych okresów rozliczeniowych.
Nowy sposób rezygnacji ze zwolnienia z VAT obejmującego dostawy zasiedlonych budynków, budowli lub ich części w ramach aktu notarialnego

(art. 43 ust. 10 pkt 2 VATU)

Ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 VATU, można było zrezygnować jedynie w drodze złożenia oświadczenia naczelnikowi urzędu skarbowego. Ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 VATU, można zrezygnować również w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą budynku, budowli lub ich części.
Określenie sposobu przyporządkowania wysyłki lub transportu do dostaw łańcuchowych towarów wysyłanych przez pierwszego dostawcę lub przez ostatniego nabywcę 

(art. 22 ust. 2e VATU)

Nie było przepisu wskazującego wprost sposób przyporządkowania wysyłki lub transportu do dostaw łańcuchowych towarów wysyłanych przez pierwszego dostawcę lub przez ostatniego nabywcę. Z przepisów wynika, że jeżeli towary będące przedmiotem dostawy łańcuchowej są wysyłane lub transportowane z terytorium kraju na terytorium państwa trzeciego albo z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego przez:

  1. pierwszego dostawcę – wysyłkę lub transport przyporządkowuje się jego dostawie;
  2. ostatniego nabywcę – wysyłkę lub transport przyporządkowuje się dostawie dokonanej do tego nabywcy.
Wydłużenie terminów związanych z informacją VAT-26 (art. 86 ust. 12-14 VATU) 1. Termin złożenia informacji VAT-26 wynosił 7 dni od dnia, w którym podatnik poniósł pierwszy wydatek dotyczący pojazdu samochodowego.

2. W przypadku niezłożenia we wskazanym informacji VAT-26 w tym terminie uznawano, że pojazd samochodowy jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika dopiero od dnia jej złożenia.

3. W przypadku zmiany wykorzystywania pojazdu samochodowego podatnik był obowiązany do aktualizacji informacji VAT-26 najpóźniej przed dniem, w którym dokonuje tej zmiany.

1. Termin złożenia informacji VAT-26 upływa z końcem 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik poniósł pierwszy wydatek dotyczący pojazdu samochodowego.

2. W przypadku niezłożenia we wskazanym informacji VAT-26 w tym terminie uznaje się, że pojazd samochodowy jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika od pierwszego dnia miesiąca, w którym podatnik złoży tę informację.

3. W przypadku zmiany wykorzystywania pojazdu samochodowego podatnik jest obowiązany do aktualizacji informacji VAT-26 najpóźniej do końca miesiąca, w którym dokonał tej zmiany.

Umożliwianie dokonywania korekt deklaracji przez podatników rozliczających import towarów w procedurze uproszczonej

(art. 33a ust. 6 VATU)

Podatnicy rozliczający podatek VAT z tytułu importu towarów w procedurze uproszczonej po upływie terminu do złożenia deklaracji VAT nie mieli możliwości korekty rozliczonego z tytułu importu towarów podatku VAT. Jeżeli podatnik nie rozliczy w całości lub w części podatku należnego z tytułu importu towarów rozliczanego w procedurze uproszczonej, może dokonać korekty deklaracji podatkowej w terminie 4 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.
Zmiana w treści załącznika nr 15 do VATU

(poz. 60 tego załącznika)

Od 1 stycznia do 30 września 2021 r. symbol PKWiU określony w poz. 60 załącznika nr 15 do VATU poprzedzony był przedrostkiem ex. W konsekwencji pozycja ta obejmowała tylko niektóre z towarów objętych grupowaniem PKWiU 26.20.1, tj. te z takich towarów, które są komputerami lub pozostałymi maszynami do automatycznego przetwarzania danych. Towarami takimi nie były natomiast również objęte tym działem części i akcesoria do komputerów i pozostałych maszyn do automatycznego przetwarzania danych (np. monitory komputerowe). Obecnie symbol PKWiU określony w poz. 60 załącznika nr 15 do VATU nie jest poprzedzony przedrostkiem ex. W konsekwencji pozycja ta obejmuje wszystkie towary objęte grupowaniem PKWiU 26.20.1 (np. również monitory).
Zgoda na uwolnienie środków z rachunku VAT na rachunek rozliczeniowy, w sytuacji gdy podatnik posiada zaległości podatkowe

(art. 108b ust. 5a VATU)

Posiadanie przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a PrBank, zawsze wyłączało możliwość uzyskania zgody na uwolnienie środków zgromadzonych na rachunku VAT (w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, według stanu na dzień wydania decyzji). Dotyczyło to również sytuacji, gdy posiadane przez podatnika zaległości były objęte decyzją o ich odroczeniu lub rozłożeniu na raty. Wyłączenie możliwość uzyskania zgody na uwolnienie środków zgromadzonych na rachunku VAT nie dotyczy sytuacji, gdy zaległości podatkowe są objęte decyzją o ich odroczeniu lub rozłożeniu na raty.
Więcej praktycznych wyjaśnień po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź

E-Doręczenia już działają

Ustawa o doręczeniach elektronicznych wprowadzająca zasady funkcjonowania w obrocie prawnym elektronicznych przesyłek rejestrowanych. Doręczenia elektroniczne, mają pozwolić na dostarczenie korespondencji ze skutkiem prawnym równoważnym do tradycyjnego doręczenia korespondencji. Usługa e-doręczenia umożliwi otrzymywanie i wysyłanie korespondencji pomiędzy obywatelami a administracją publiczną drogą elektroniczną, bez konieczności korzystania z papierowej wersji dokumentów.

E-Doręczenia to usługa rejestrowanego doręczenia elektronicznego świadczona przez co najmniej jednego dostawcę usług zaufania (sprawdzonego dostawcę usług, wpisanego do rejestru kwalifikowanych usług zaufania). W praktyce to możliwość odbierania i wysyłania korespondencji drogą elektroniczną, bez konieczności korzystania z papierowej wersji dokumentów. To prosta i przejrzysta forma komunikacji pomiędzy wszystkimi typami podmiotów, równoważna z wysłaniem listu poleconego lub osobistą wizytą. Usługa będzie realizowana w ramach Krajowego Systemu Doręczeń Elektronicznych. Dzięki e-Doręczeniom załatwisz sprawę urzędową, odbierzesz lub wyślesz dane i uzyskasz potwierdzenia (dowody), tj. potwierdzenie wysłania i otrzymania danych. e-Doręczenia docelowo będą wykorzystywane w każdym procesie administracyjnym, sądowym i cywilnym.

Więcej treści z obrotu gospodarczego po zalogowaniu. Nie posiadasz dostępu? Przetestuj. Sprawdź

Z usługi może skorzystać każdy – zarówno podmiot publiczny, jak i obywatel czy przedsiębiorca, który założy adres do doręczeń elektronicznych. W e-Doręczeniach funkcjonuje także usługa hybrydowa. Jeżeli z jakiegoś powodu nie chcesz lub nie możesz skorzystać z elektronicznej formy odbioru korespondencji, podmioty administracji publicznej będą mogły skontaktować się z tobą w tradycyjny sposób. Dzięki temu otrzymasz korespondencję w formie papierowej, urząd natomiast będzie ją przechowywał w formie cyfrowej.

E-doręczenia będą wykorzystywane w każdym procesie administracyjnym, sądowym i cywilnym. Cała korespondencja podmiotów publicznych nadawana będzie w formie elektronicznej – przy pomocy publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej, świadczonych przez operatora wyznaczonego.

Wdrażanie e-Doręczeń będzie przebiegało etapowo.  Harmonogram wejścia w życie e-Doręczeń dla podmiotów publicznych:

Harmonogram wejścia w życie e-Doręczeń dla podmiotów niepublicznych:

Wciąż masz wątpliwości? Zapytaj eksperta. Sprawdź

Źródło: https://www.gov.pl/web/e-doreczenia